Літара да літары – атрымліваецца слова, рух да руху – атрымліваецца танец”. Як віруе дзіцячы ансамбль БДУ “Лiтарынка” [+cлайды]

23 мая, 2018.

У 1981 годзе рашэннем рэктарата Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта быў заснаваны ансамбль танца для дзяцей выкладчыкаў і супрацоўнікаў універсітэта. Так мы і жывём вялікай і дружнай сям'ёй пад назвай "Лiтарынка".

Першае выступленне прайшло 1 верасня 1981 года на святочным канцэрце, прысвечаным 60-годдзю БДУ, у Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатры оперы і балета Рэспублікі Беларусь. На той час дзіцячы ансамбль танца называўся "Родничок". Першым кіраўніком ансамбля была Трыгубовіч Яўгенія Вікенцьеўна (з 1981 па 1986 г.).

З 1986 года кіраўнікамі сталі Канстанцін Васільевіч Зубік і Таццяна Паўлаўна Зубік. Са з'яўленнем новых кіраўнікоў ансамбль стаў называцца "Літарынка".

У 1996 годзе на 15-гадовым юбілеі "Літарынкі" калектыву быў уручаны каштоўны падарунак і падзячны ліст ад Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Каб бліжэй пазнаёміцца з калектывам, мы пагаварылі з Канстанцінам Зубікам (кіраваў ансамблем 24 гады) і яго пераемніцай Наталляй Поклад.

- Канстанцін Васільевіч, распавядзіце трохі пра гісторыю свайго калектыву.

- Я прыйшоў у калектыў 34 гады назад. Калектыў першапачаткова называўся "Родничок". Рэпертуар складаўся з казачных твораў. І першай маёй пастаноўкай стаў "Коткін дом", у якім бралі ўдзел 86 дзяцей. Паралельна з гэтым мы ставілі яшчэ дзіцячыя гульнявыя нумары. "Літарынка" – гэта не народны танец, не фальклорны, не сцэнічны – гэта дзіцячыя гульнявыя нумары. У кожным нумары ёсць нейкі сюжэт, вобраз. Бо для дзяцей важна, каб ім было цікава, не танец дзеля танца, а гэта павінна быць нейкая гульня, дзеянне героя, выява персанажа. Напрыклад, больш за 25 гадоў назад я паставіў нумар "Парасонікі", які дзякуючы сваёй арыгінальнасці, яркасці, эмацыйнасці дагэтуль запатрабаваны ў аўдыторыі.

Па меры назапашвання рэпертуара ансамбля, і не толькі казачнай скіраванасці, мы прапанавалі дзецям прыдумаць новую назву калектыву. І вось адна з дзяўчатак 10–11 гадоў прапанавала назву "Літарынка". Я спытаў: "Чаму "Літарынка"? На што дзяўчынка адказала: "Літара да літары – атрымліваецца слова, рух да руху – атрымліваецца танец". Вось такая, можа, да канца не вытлумачальная дзіцячая логіка, дала новую назву ансамблю.

З 2010 года новым мастацкім кіраўніком калектыву стала Наталля Баляславаўна Поклад. Удзельнікі ансамбля вывучаюць асновы класічнага, фальклорнага і элементы эстраднага танца. Рэпертуар ансамбля складаюць дзіцячыя гульнявыя, казачныя, фальклорныя і эстрадныя танцы. У ансамблі працуюць 3 узроставыя групы: малодшая, сярэдняя і старэйшая. У падрыхтоўчай групе дзеці займаюцца паўгода два разы ў тыдзень, наступныя паўгода тры разы ў тыдзень. Заняткі ад 45 хвілін да 1 гадзіны.

Заняткі ў залежнасці ад групы праходзяць: панядзелак, серада, пятніца; аўторак, чацвер, субота. Усю гэту інфармацыю можна знайсці на сайце ўпраўлення па справах культуры .

- Хто можа навучацца ў Вас у калектыве і ў якім узросце? Ці можна прыйсці да Вас займацца не з БДУ?

- Як я ўжо казаў, першапачаткова калектыў ствараўся для дзяцей выкладчыкаў і супрацоўнікаў нашага ўніверсітэта. Пасля, па меры росту нашай пазнавальнасці, вялікай колькасці выступленняў на розных пляцоўках, да нас сталі прыходзіць і іншыя дзеці. Таму цяпер, калі казаць пра нейкія прапорцыі, то прыблізна 85 % – дзеці работнікаў БДУ, 15 % – дзеці з іншых арганізацый.

Узрост дзяцей вар'іруецца ад 5 да 15 гадоў. Крытэрыі адбору ў наш калектыў вельмі простыя і зразумелыя: наяўнасць у дзіцяці музычнага слыху і каб яго бацькі працавалі ў БДУ. Спачатку дзіця займаецца дзесьці паўгода, пасля чаго, як правіла, становіцца зразумела, ці падабаецца дзіцяці ў ансамблі, ці адаптавалася яно да калектыву, ці падабаецца яму педагог, ці задавальняе бацькоў графік заняткаў і г. д. Далей, як той казаў, ідзе натуральны адбор. Кожны год дзесьці 35–40 чалавек мы набіраем у падрыхтоўчую групу. Да Новага года ўжо застаецца дзесьці чалавек 20–25, якія адпаведна і ідуць далей. Натуральна, як і ва ўсіх калектываў, якія існуюць у Мінску і ў Рэспубліцы Беларусь, хлопчыкі – гэта дэфіцыт.

Былі часы, калі калектыў знаходзіўся на на поўным забеспячэнні БДУ. Зараз БДУ прадстаўляе памяшканне для заняткаў. Усе астатнія выдадкі бяруць на сябе бацькі.

Калектыў знаходзіцца на поўным забеспячэнні БДУ: памяшканне, дзе мы займаемся, часткова сродкі на пашыў касцюмаў, рэпетыцыйныя формы заняткаў. Можна ганарыцца тым, што занятку ў нас бясплатныя. Гэта, напэўна, адзін з нешматлікіх калектывах у Мінску, дзе бацькі нічога не плацяць за заняткі. Ёсць, вядома, дадатковыя выдаткі на аксэсуары для касцюмаў, арганізацыйныя выдаткі пры выездзе ансамбля на концэрты па-за Мінск, якія бяруць на сябе бацькі.

- Распавядзіце, калі ласка, пра Вашы праграмы, нумары, колькі разоў у год і дзе Вы выступаеце, ці ёсць замежныя выступленні? Можа, ёсць узнагароды і перамогі, якімі Вы асабліва ганарыцеся?

- На сёння ў праграме каля 20 дзіцячых гульнявых нумароў. Ансамбль прымае актыўны ўдзел у разнастайных конкурсах, фэстах, канцэртных праграмах як у Рэспубліцы Беларусь, так і за яе межамі. Вядома ж, у калектыву нашага ўзроўню ёсць вялікая колькасць дыпломаў і ўзнагарод, прызавыя месцы і гран-пры.

За час свайго існавання ўдзельнікі выступалі перад гледачамі Беларусі, Расіі, Украіны, Польшчы, Германіі, Іспаніі, Партугаліі, Італіі, Балгарыі, Турцыі, Кіпра і інш. Ансамбль удзельнічаў у міжнародных дзіцячых харэаграфічных фэстах у Турцыі (1996, 2001, 2002, 2004, 2005 гг.), Італіі (1998, 1999, 2000 гг.), Партугаліі (1997, 1998 гг.); стаў уладальнікам гран-пры міжнароднага дзіцячага фэсту на Азоўскім моры, Украіна (2005 г.); уладальнікам гран-пры міжнароднага дзіцячага фэсту ў Кіеве, Украіна (2005 г.); лаўрэатам міжнароднага дзіцячага фальклорнага фэсту ў Охрыд-Струга, Македонія (чэрвень 2008 г.), а таксама ў Грэцыі (май 2008 г.); лаўрэатам міжнароднага фальклорнага танцавальнага фэсту дзяцей свету на Паўночным Кіпры ў 2009 г.

Калі лічыць хоць бы па адным разе, то калектыў пабываў у 12 краінах свету. У Турцыі калектыў неаднаразова ўдзельнічаў у Сусветным фэсце, які праводзіцца ў Дзень абароны дзяцей (другая назва свята – Дзень нацыянальнага суверэнітэту) па завяшчанні першага прэзідэнта Турэцкай Рэспублікі Кемаля Атацюрка, які меркаваў, што будучыня нацыі закладваецца ў дзяцінстве. Падчас фэсту дзеці жылі ў турэцкіх сем'ях. "Прыёмныя" бацькі былі вельмі адказнымі і ветлівымі гаспадарамі. І вось у адной сям'і быў досыць кур'ёзны, смешны выпадак. "Турэцкія бацькі" паскардзіліся, што адна дзяўчынка адмаўлялася ўвечар мыць галаву. На што мне прыйшлося маме растлумачыць, што дзяўчынка ўсё робіць правільна. У яе былі валасы да пояса, і калі іх мыць кожны дзень шампунем, то яны будуць пухнатымі і яна не зможа іх заплесці ў "гульку" для выступлення.

Падчас аднаго такога фэсту адбыўся прыём у прэзідэнта Турцыі. На прыёме ансамбль "Літарынка" ад імя Беларусі падарыла прэзідэнту Турцыі саламяную ляльку ростам з дзесяцігадовую дзяўчынку. Прэзідэнту вельмі спадабаўся наш падарунак, і таму ў адказ ён падарыў рэктару БДУ В. І. Стражаву ручку Parker з залатым пяром, на якім быў выгравіраваны асабісты подпіс прэзідэнта.

- Колькі "пакаленняў" выйшла з ансамбля "Літарынка", можа, хтосьці звязаў сваё далейшае жыццё з танцамі, магчыма, танчаць дзе-небудзь і дагэтуль і прыходзяць да Вас у госці? А магчыма, ужо сваіх дзяцей да Вас прывялі?

- У калектыве БДУ я ўжо працую амаль 34 гады, і мне складана падлічыць, колькі пакаленняў ужо выйшла з "Літарынкі". Ведаю толькі, што ўжо ёсць адна бабуля, якая выступала ў ансамблі і прывяла ў калектыў сваю ўнучку. У мяне ёсць адзін добры спосаб вызначыць, хто з'яўляецца выхаванцам "Літырынкі": калі хтосьці на вуліцы са мной вітаецца і кажа "добры дзень, Канстанцін Васільевіч", значыць ён сапраўды займаўся ў ансамблі. Вось ёсць, напрыклад, у ансамблі Марына Нігрэева. Шмат гадоў назад яна была салісткай ансамбля. Праз некаторы час да нас прывялі брата Марыны – Пальцава Антона. Цяпер танчыць Марыніна дачка – Данілевіч Ніка. А прыводзяць і забіраюць Ніку пасля рэпетыцый бабуля і дзядуля, супрацоўнікі нашага ўніверсітэта – Данілевіч Анатоль Аляксандравіч, намеснік дэкана па завочным навучанні юрыдычнага факультэта і дацэнт кафедры фізічнага выхавання і спорту БДУ Нігрэева Ірына Генрыхаўна.

Калі казаць пра адносіны ў калектыве бацькоў, то яны выдатныя. Бацькі камунікуюць, тусуюцца, віншуюць адзін аднаго са святамі, ходзяць у госці, выязджаюць на прыроду – карацей кажучы, сябруюць сем'ямі. Бо, па сутнасці, гэта яшчэ адна з задач нашага ансамбля – фарміраванне калектыву.

- Наталля Баляславаўна, а чым жыве "Літарынка" ў наш час?

- Цяпер у ансамблі займаюцца 65 дзяцей. Працуюць тры ўзроставыя групы: малодшая, сярэдняя і старэйшая. Працуюць 3 педагогі: кіраўнік і харэограф, гэта я – Наталля Поклад, педагог-рэпетытар – Сафія Собалева, акампаніятар – Аксана Гальчэня.

Дзіцячы ансамбль танца "Лiтарынка" – пастаянны ўдзельнік культурных мерапрыемстваў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Мінска, краіны, дабрачынных праектаў горада (праекта "Песня без межаў" грамадскага аб'яднання "Мы разам") і многіх іншых.

30 лістапада 2013 года "Літарынка" стала ўдзельнікам рэспубліканскага конкурсу танцавальнага мастацтва Dancepower, дзе атрымала дыплом I ступені ў намінацыі "Эстрадны танец", у сакавіку 2014 года ў гэтым жа конкурсе мы атрымалі дыплом I ступені ў намінацыі "Народны танец"" і дыплом II ступені ў намінацыі "Эстрадны танец".

"Літарынка" брала ўдзел у міжнародным танцавальным конкурсе "Чэлз" (30.03.2014), IV адкрытым рэспубліканскім фэсце дзіцячых танцавальных калектываў "Свет зрабіўся добрым" (06.04.2014) і Рэспубліканскім конкурсе харэаграфічнага мастацтва Dancecity (03.05.2014).

У 2016 г. наш калектыў адзначыў сваё 35-годдзе двухгадзінным канцэртам. Знялі відэастужку пра ансамбль. Пад эгідай упраўлення па справах культуры і прафкама супрацоўнікаў у дзяцей атрымалася сапраўднае свята: маляўніча ўпрыгожаная сцэна, відэапрэзентацыя, інтэрв'ю бацькоў і ўдзельнікаў ансамбля, кубкі і ўзнагароды "Найлепшы танцор у кожнай узроставай групе", велізарны святочны торт і салодкія падарункі кожнаму ўдзельніку.

Другі здабытак нашага калектыву пасля дзяцей – гэта іх бацькі. Пры ансамблі існуе бацькоўскі камітэт, які прымае самы актыўны ўдзел у жыцці калектыву. Нашы мамы і таты ўмеюць усё…Маляваць эскіз сцэнічнага касцюма, шыць іх, могуць са старога касцюма зрабіць новы вобраз, ва ўсім падтрымліваюць дзяцей. Суправаджаюць нашых удзельнікаў на ўсе концэрты. Гатовыя ў свой асабісты выхадны па першым клічы сабрацца і зрабіць усё тое, што ад іх просіш. А якія яны ў нас дружныя і актыўныя! Мы часта ўдзельнічаем у рэспубліканскіх і міжнародных конкурсах, дык нашы бацькі заўсёды "на вышыні". Гэта самая файная група падтрымкі ў зале. У прамым сэнсе "рвуць залу" свістам, крычалкамі, песнямі і шумам. Пасля кожнага такога выступлення некалькі дзён могуць толькі сіпець і гаварыць шэптам, а пра далонькі і казаць няма чаго… такія апухлыя і чырвоныя, што хочацца толькі пашкадаваць. На адным з такіх конкурсаў нашы мамы і таты на такім пазітыве падарвалі ўсю залу і завялі публіку, што арганізатары вырашылі ўвесці спецыяльны прыз для групы падтрымкі. Вось такія ў нас мамы і таты. Уяўляеце, як нам пашанцавала і як нам усе зайздросцяць.

Але нашы бацькі не толькі – суперская група падтрымкі! Яны ў нас яшчэ і сапраўдныя танцоры.

Летась для супрацоўнікаў і выкладчыкаў БДУ наш ансамбль на журфаку БДУ арганізаваў святочную праграму. Мы зрабілі вялікі канцэрт, дзе дзеці танчылі, спявалі, былі вядучымі, ігралі на музычных інструментах. Мы зрабілі танец, у якім разам танчылі мамы і дзяўчаткі. На гэтым мы не спыніліся і пайшлі далей… Нашы хлопчыкі перапрануліся ў бабуль і станцавалі жартоўны танец. І на гэтым мы не спыніліся. На маю просьбу зрабіць танец таты і дочкі многія таты адгукнуліся, і, нягледзячы на сваю занятасць і камандзіроўкі, мы знайшлі час і зрабілі выдатны нумар. У зале ў людзей проста каціліся слёзы з вачэй ад пачуццяў і перажыванняў. Таты так увайшлі ў азарт, што мы пайшлі далей і зрабілі нумар "Для каханых жанчын".

І ў канцы мінулага года мы зрабілі зборную салянку, музычную кампазіцыю, дзе танчылі адначасова 40 дзяцей ад 5 да 14 гадоў, танчылі таты з дочкамі, мамы з дочкамі і сынамі. Так мы жывём вялікай і дружнай сям'ёй пад назвай "Лiтарынка".

І, як належыць, у кожнай сям'і ёсць свае традыцыі. Наша сям'я не выключэнне. Усе дні нараджэння мы адзначаем разам. На свята мам і 8 сакавіка мы рыхтуем віншаванні для бабуль і мам. На Новы год да нас прыходзіць Дзед Мароз і Снягурка, вядома ж, з падарункамі, якія нам дапамагае арганізаваць прафкам супрацоўнікаў БДУ. На стары новы год мы рыхтуем асобную святочную праграму. Мы сустракаемся з нашымі выпускнікамі. Кожная група рыхтуе сваё віншаванне і трымае ўсё ў сакрэце. Бацькі гэтак жа рыхтуюць неспадзеўку. Сёлета яны танчылі жартоўны танец. Усе дзеці смяяліся да слёз. Пасля чаго ў нас быў батл, дзе мы больш за гадзіну ператанцоўвалі адзін аднаго… І ведаеце, бацькі не саступалі дзецям: і кола рабілі, і садзіліся на шпагат, і скакалі, і што толькі не вытваралі… і гэта ўсё прафесары кафедраў, дацэнты, бухгалтары, старшыя выкладчыкі і г. д. У выніку перамагла дружба.

Працягваючы тэму бацькоў "Лiтарынкі", хочацца адзначыць цэлыя дынастыі ў нашай сям'і. Шмат гадоў назад у ансамблі танчыла Вольга Малафеева (бацька – дэкан ФДА Малафееў Вячаслаў Міхайлавіч, мама – Малафеева Наталля Яўгенаўна, галоўны бухгалтар НДІ фізіка-хімічных праблем БДУ). А цяпер танчаць дзве дачкі В. Малафеевай – Ксенія і Паліна Храмцэвіч. Прайшло гэтулькі гадоў, а ў нас у касцюмернай засталіся касцюмы таго часу, і цяпер дзяўчаткі танчаць у касцюмах, у якіх танчыла іх мама.

Ёсць у старэйшай групе ансамбля выдатная дзяўчынка Рашэтнікава Марыя. Калісьці ў нас танчыла мама Машы – Рашэтнікава Анастасія Мікалаеўна (старшы выкладчык ФМА).

Асабліва хочацца вылучыць сям'ю Кочына Віктара Паўлавіча (начальнік Цэнтра інфармацыйных тэхналогій, кандыдат тэхнічных навук). Летась да нас прывялі чароўную дзяўчынку Анюту 6 гадоў. Яна адразу ўлілася ў наш калектыў. Часта на рэпетыцыі Анюту прыводзілі з яе малодшай сястрычкай, якой усяго толькі 3 гадкі. Яна так імкнулася паўтараць усё за Анютай, што ў выніку ўжо ў 3 гадкі танчыла дзіцячы танец з дзяўчаткамі на Новы год. Танец "Мама і дачка" танчылі некалькі мам, сярод якіх была і мама Анюты і Яны – Кочына Кацярына. Танец татаў з задавальненнем пагадзіўся танчыць і Віктар Паўлавіч. Хочацца асобна сказаць яму велізарнае дзякуй за актыўны ўдзел у жыцці ансамбля і папрасіць вылучыць час для рэпетыцыі з дзецьмі і станцаваць танец "Матрошачкі", дзе Віктар Паўлавіч саліруе з дачкой Анютой.

Сярод нашых выступленняў і дасягненняў у гэтым навучальным годзе можна адзначыць: IX міжнародны танцавальны конкурс DANCE POWER (18–19 лістапада 2017, дыпломы за II і III месцы); святочная навагодняя праграма для выкладчыкаў і супрацоўнікаў БДУ; канцэрт на базе гімназіі № 7 г. Мінска "Закрыццё трэцяга этапу рэспубліканскай алімпіяды па замежных мовах" (12.01.2018); V міжнародны харэаграфічны конкурс "Танцавальны выбух" (24.02.2018, г. Гомель, 1 месца ў намінацыі “Народны стылізаваны танец, прадакшн”, змяшаная група з танцам "Калінка"); міжнародны танцавальны фэст "Свет зрабіўся добрым" (сакавік 2018 г., 2 месца – нумар "Калінка", 3 месца – " Бульба-Хоп"); дабрачынны канцэрт "Ад сэрца да сэрца"; III рэспубліканскі конкурс "Вясёлка талентаў" (красавік 2018 г., I месца – "Бульба-Хоп", I месца – "Калінка"); міжнародны конкурс "Зірки Прибрежного" (ліпень 2017 г., Украіна, Херсонская вобл., II место – "Каханачка", II месца – "Вяселыя паварчукі", III месца – "Валёнкі".

Хоць, калі шчыра, такіх перамог і ўзнагарод магло быць і больш. Дзеці працуюць і выкладваюцца на ўсе 100 %. Аднак, на жаль, цяпер для ўдзелу ў розных конкурсах і спаборніцтвах часцяком неабходна плаціць уступныя ці арганізацыйныя ўнёскі, а гэта парой немаленькія грошы. І тут хацелася б большай дапамогі і падтрымкі ад кіраўніцтва ўніверсітэта і прафсаюзнай арганізацыі работнікаў БДУ.

У найбліжэйшых планах калектыву: дабрачынны канцэрт ва Уздзенскай санаторнай школе-інтэрнаце, удзел у святочным канцэрце да Дня перамогі 9 мая, удзел у фэсце ў Літве г. Друскінінкай, фэст у Чарнагорыі.

Дзякуй Вам, Канстанцін Васільевіч і Наталля Баляславаўна, за цікавае і змястоўнае інтэрв'ю. Поспехаў Вам у ажыццяўленні сваіх творчых планаў і задумак!

Гутарыла Таццяна БАГАМАЗАВА

print

Вам таксама можа спадабацца: