Якія магчымасці перад намі адкрыты? Вольга Чупрыс распавяла пра інавацыі ў БДУ [+cлайды]

29 Apr, 2019.

Да рэалізаваных інавацый ва ўніверсітэце можна аднесці ўвядзенне новых механізмаў аплаты працы ПВС, дыстанцыйны фармат у навучанні, электронныя студэнцкія білеты, сумешчаныя з аплатнай карткай, асабістыя кабінеты абітурыента, студэнта, выкладчыка. Як гэтыя новаўвядзенні змяняюць універсітэт? Што яшчэ ўключана ў планы? Пра гэта казала Вольга ЧУПРЫС, прарэктар па вучэбнай рабоце і адукацыйных інавацыях, на Савеце БДУ.

Пра элементы сістэмы
Універсітэт – гэта асаблівы саюз выкладчыкаў, студэнтаў, адміністрацыйна-кіраўнічага і дапаможнага персаналу, якія працу­юць дзеля дасягнення адзіных адукацыйных і навуковых мэт. Сучасная адукацыйная сістэма прадстаўлена адзінствам экана­мічных, тэхналагічных, арганізацыйных і педагагічных інавацый.
– Што да інавацый, якія выкарыстоўва­юцца падчас навучання, то яны не могуць існаваць самі па сабе. Яны павінны падмацоўвацца эканамічнымі механізмамі, арганізацыйнымі формамі, новымі метадамі навучання, уключэннем сучасных камп’ютарных
і тэлекамунікацыйных сістэм. Таму тут варта разглядаць кампаненты комплексу цалкам, – адзначае Вольга Іванаўна.

Пра эканамічныя інавацыі
У гэтым кірунку на савеце былі агучаны такія вынікі: уведзены новыя механізмы аплаты працы ПВС; існуе матэрыяльная падтрымка студэнтаў, напрыклад, яны могуць стаць стыпендыятамі кампаніі Wargaming; таксама ўсталяваны надбаўкі асобным педагагічным работнікам за сістэмную працу па абнаў­ленні структурных элементаў навукова-метадычнага забеспячэння адукацыі, працу з замежнымі навучэнцамі, распрацоўку навучальна-праграмнай дакументацыі на замежнай мове, працу з адоранымі і таленавітымі навучэнцамі, кансультаванне інавацыйных праектаў і інш.


Была пастаўлена задача перавесці аўдыторную нагрузку ў нагрузку, выкананую ў дыстанцыйным фармаце: на I ступені да
5 % на 2 курсе, да 10 % на 3 курсе, да 20 % на 4 курсе, а на II ступені да 40 % – адпаведна, чым старэйшы курс, тым большы працэнт пераводу нагрузкі. На пытанне, з чым гэта звязана, Вольга Іванаўна адказвае:
– На малодшых курсах студэнтам трэба прывіць уменне навучацца. Яны павінны зразумець, што такое ўніверсітэт, лекцыі, семінарскія заняткі, курсавая праца... Да таго ж яны і без таго перажываюць стрэс, калі прыходзяць на першы год навучання. Нездарма на шэрагу факультэтаў право­дзіцца вялікая праца па адаптацыі студэнтаў першага курса да працэсу навучання. Гэта значыць, што іх нельга адразу перавесці на дыстанцыйны рэжым з прычыны псіхалагічнай і педагагічнай асаблівасцяў. А калі яны становяцца старэйшымі, то самі гатовыя ­перайсці да ўзаемадзеяння пасродкам дыстанцыйных тэхналогій, таму што становяцца больш дынамічнымі, разумеюць, як трэба вучыцца і дзе шукаць патрэбны матэрыял. Але нават калі аўдыторная нагрузка пераводзіцца ў дыстанцыйную, яна не перастае быць працай, якая кантралюецца выкладчыкам. Безумоўна, яго роля не выключаецца з адукацыйнага асяроддзя. Зразумела, застаюцца і лекцыі, і практычныя заняткі. Але сёння мы маем шмат каналаў для атрымання дадатковай інфармацыі. Таму мы хочам даць магчымасць студэнтам папрацаваць яшчэ і самастойна. Пры гэтым імкнёмся захаваць зносіны студэнтаў як паміж сабой, так і з лектарамі.
Як распавядае прарэктар, дыстанцыйныя заняткі яшчэ даюць магчымасць разгрузіць аўдыторны фонд – цяпер на некаторых фа­культэтах студэнты навучаюцца ў тры зме­ны.

Таксама адзначаецца, што з дапамогай спецыяльных сродкаў сувязі будзе прасцей узаемадзейнічаць з запрошанымі выкладчыкамі і практыкамі. Іх колькасць можа істотна ўзрасці.

Пра тэхналагічныя інавацыі
Ужо працуюць асабістыя кабінеты абітурыента, студэнта, выкладчыка, мадыфікаваны студэнцкі білет. Пра тэхналагічныя напрацоўкі ў адукацыйнай дзейнасці Вольга Чупрыс кажа так:
– Мы жывём у зменлівым лічбавым свеце, таму, вядома, адчуваецца моцны ўплыў лічбавізацыі на працэс навучання. З 1 верасня 2018 года ў БДУ ўвялі лічбавы студэнцкі білет, сумешчаны з аплатнай банкаўскай карткай. Гэта быў сур’ёзны прарыў, і па нашым шляху ўжо пайшлі іншыя ўніверсітэты. Сумяшчэнне некалькіх прылад у адным дакуменце робіць студэнта больш вольным. Апрача іншага, гэта яшчэ і эканомія рэсурсаў.

Адзначаецца, што тэхналагічныя нова­ўвядзенні ва ўніверсітэце яшчэ будуць з’яўляцца. Ужо атрыманы дазвол Міністэрства адукацыі на выкарыстанне ў парадку эксперыменту электроннай заліковай кніжкі. Атрымліваецца, першакурснікі 2019 года ­набору ўжо не будуць мець гэты дакумент у папяровым выглядзе, адзнака з ведамасці будзе заносіцца ў электронны дакумента­зварот і адлюстроўвацца ў асабістым кабі­неце студэнта. Калі студэнт скончыць універсітэт, яго электронная заліковая кніжка таксама будзе захоўвацца ў лічбавым выглядзе 75 гадоў, як усталявана заканадаўствам. ­Пакуль адзнака адначасова будзе дубля­вацца ­і на паперы ў асабістай справе сту­дэнта. Аднак, магчыма, праз некаторы час выкладчык будзе фіксаваць атрыманыя студэнтамі ад­знакі толькі ў лічбавай форме.

Пра арганізацыйныя інавацыі
Варта вылучыць, што развіваецца кааперацыя БДУ з замежнымі УВА. У наш час ва ўніверсітэце рэалізуюцца ­5 сумесных аду­кацыйных праграм з Вышэйшай школай Мітвайда, Чанчунскім інстытутам міжнароднай камерцыі, Хэнанскім універсі­тэтам,
Далянскім політэхнічным універсітэ­там, Таджыкскім нацыянальным універсітэтам.

Ужо функцыянуюць навучальна-навукова-вытворчыя кластары, рэалізуюцца розныя мерапрыемствы інавацыйнага характару. Разам з тым пастаўлены задачы павялічыць колькасць навучальных лабараторый, філіялаў кафедраў і адукацыйных цэнтраў на ба­зе беларускіх і сусветных кампаній. Якімі спосабамі будуць дасягацца гэтыя задачы? Ці ёсць папярэднія дамоўленасці? Вольга Іванаўна тлумачыць:
– Трэба сказаць, што 95 % нашых дамоў  заключаны з базавымі арганізацыямі – тымі, дзе БДУ можа ствараць філіялы, а студэнты – праходзіць практыку і потым працаваць.
На гэтай падмозе плануем забяспечваць спецыяльную падрыхтоўку студэнтаў пад замовы кампаній. Напрыклад, у сферы IT вель­мі важна мець цесную сувязь з EPAM, IBA. У планах – наладзіць працоўныя адносіны з Паркам высокіх тэхналогій. І вось якраз філіялы павінны даць цеснае супрацоўніцтва з гэтымі структурамі. Што ўзае­мавыгадна: студэнтам цікава навучацца на практыцы, а прадпрыемства атрымлівае спецыяліста, які ім патрэбны. У цэлым, мы маем дастат­ковую колькасць падобных практыка-ары­ентаваных лабараторый. Галоўным чынам яны размяшчаюцца на пры­родазнаўчых ­факультэтах. У якасці прык­-ладу прывяду ­нядаўна створаную СНДЛ «Тонкаплёначныя тэхналогіі» на фізфаку сумесна з кампаніяй IZOVAC. Для яе ства­рэння прыклаў намаганні цяперашні дэкан факультэта Міхаіл Ціванаў.
Як кажа Вольга Іванаўна, у планах су­месная праца з яшчэ большай колькасцю замежных кампаній. Гэта неабходна для ­
таго, каб БДУ голасна прагучаў на сусвет­най ­пляцоўцы, каб разумець сучасныя тэндэн­цыі рынку і паводле іх карэкціраваць напрамкі працы ўніверсітэта. І ў гэтым рэчышчы ёсць зрухі. У прыватнасці, БДУ ­наладжвае супрацоўніцтва з індустры­яльным паркам «Вялікі камень».

– Для студэнтаў плюс такога супрацоўніцтва ў тым, што яны будуць працаваць непасрэдна з навакольным асяроддзем, ­уключацца ў эканоміку, сацыяльную сферу. Пасля выпуску не адчуюць разрыву паміж тэорыяй і практыкай, – кажа пра ўдзел студэнтаў прарэктар. – Акрамя таго, студэнты, задзейнічаныя ў падобных лабараторыях, потым паступаюць у магістратуру, аспірантуру, разумеючы ўсю практычную значнасць таго, што робяць. Наогул, мала­дыя людзі імкнуцца развівацца. Стварэнне падобных лабараторый, філіялаў стымулюе супрацоўнікаў на прафесійны рост.

Пра педагагічныя інавацыі
Таксама абмяркоўваліся праблемныя моманты, сярод іх адсутнасць міждысцыплінарнасці ў змесце адукацыі. Якое выйсце бачыцца ў рашэнні пытання?
– Якраз ставім задачы перад распрацоўшчыкамі навучальных планаў напаўняць праграмы магістратуры элементамі міждысцыплінарнасці, – адказвае Вольга Іванаўна. – Сёння патрэбныя спецыялісты, якія ведаюць не толькі свой прадмет. Бо ўжо на ­
II ступені ў плане навучання ім хочацца ісці далей, пашырыць прафесійны далягляд. Скажам, IT-сфера патрэбная і біёлагам, і хімікам, і дызайнерам. Год на стыку галін у магістратуры – такія праграмы на сёння больш запатрабаваны, чым монапраграмы.
І наша рашэнне падтрымліваецца Мініс­тэрствам адукацыі. Монаўніверсітэт не можа даць такія праграмы, а класічны БДУ гэта здолее, таму што мы валодаем шырокім спектрам спецыялістаў у галіне гуманітарных, прыродазнаўчых, тэхнічных ведаў.

На савеце агучылі рашэнне распраца­ваць навучальныя праграмы комплекснага дзяржаўнага экзамену з практычным складнікам, у працоўныя варыянты навучальных праграм неабходна ўключаць дысцыпліны ­з сумежных факультэтаў, забяспечыць сту­дэнтам выбар навучальных дысцыплін дадаткова да асноўнай праграмы навучання.

Пра ролю БДУ ў сістэме вышэйшай адукацыі
– Інавацыі выступаюць як пацвярджэнне ­нашых лідарскіх пазіцый у сферы адукацыі ­ў краіне. Мы павінны трымаць марку, развівацца. Трэба ўкладваць, каб атрымліваць аддачу. Я бачу ўніверсітэт такім: дружным, працаздольным, паспяховым. Адзіны ка­лектыў, дзе ёсць паразуменне, жаданне ­бачыць нашу ўстанову найлепшай не толькі ў краіне, але і ў свеце. Самае галоўнае: універсітэт тады прагрэсіўны, калі мы робім усё для таго, каб у ім вучыліся нашы дзеці. Гэта таксама стымулюе да інавацый, – падкрэслівае Вольга Іванаўна.

Гутарыла
Алена ЛЯЎШЭНЯ

print

Вам таксама можа спадабацца: