60 курсаў мехмата. Чым прыцягвае факультэт студэнтаў? [+cлайды і відэа]

28 Apr, 2018.

Механіка-матэматычны факультэт у красавіку святкуе 60-годдзе. Яго жыццё напоўнена падзеямі, навуковымі дасягненнямі, выбітнымі асобамі. Што змянілася на факультэце за ўвесь час, і як ён жыве цяпер? Пра гэта распавёў дэкан факультэта кандыдат фізіка-матэматычных навук Дзмітрый МЯДВЕДЗЕЎ. Дарэчы, ён быў адным з першых выпускнікоў спецыяльнасці «Механіка» 1980 г., а не так даўно ўзнагароджаны нагрудным знакам «Выдатнік адукацыі» за значны асабісты ўнёсак у развіццё навукі і інавацыйнай дзейнасці.

Летапіс з 1958 года
З году ў год механіка-матэматычны факультэт служыць навуцы і аду­кацыі, дапамагае студэнтам вызначыцца са сваім месцам у прафесіі і жыцці. Падрыхтоўка спецыялістаў-матэматыкаў у Бе­ларусі пачалася ў 1933 годзе з пераўтварэння фізіка-матэматычнага аддзялення ў фізіка-матэматычны факультэт БДУ. Пазней, у 1958 годзе, адкуль і вядзецца адлік, адбыўся падзел на матэматычны і фізічны факультэт. Яшчэ адно пераўтварэнне было ў 1975 годзе з адкрыццём аддзялення механікі, з тых часоў факультэт называецца  як механіка-матэматычны.

– На станаўленне факультэта паўплывалі і тыя, хто стаяў ля яго вытокаў, – кажа Дзмітрый Мядзведзеў. – Гэта такія навукоўцы, як Фёдар Гахаў, Дзмітрый Супруненка, Мікалай Яругін, Яўген Барбашын, Уладзімір Крылоў і іншыя. Запрошаныя матэматыкі не былі выпускнікамі беларускіх ВНУ, яны прыехалі ў Мінск арганізоўваць, умацоўваць беларускую матэматыку. Іх з’яўленне стала велізарным штуршком у развіцці факультэта. Яшчэ асаблівы момант у гісторыі факультэта – гэта 1996 год, калі ў шэрагу традыцыйных спецыяль­насцяў «матэматыка» і «механіка» зарадзіліся новыя напрамкі «камп’ютарная матэматыка і сіс­тэмны аналіз» і «матэматыка і інфармацыйныя тэхналогіі». Паступова гэтыя спецыяльнасці ператвараліся і дапаўняліся. Такім чынам, мы змагаемся за абітурыентаў, бо яны далёка не заўсёды, як нам здаецца, разумеюць, куды трэба паступаць. Таму, змяняючы назвы і напаўняючы іх якасным зместам, мы ад гэтага толькі выйграём.

Навучальны працэс
На сёння ў склад факультэта ўваходзяць 10 кафедраў і навучальны цэнтр інфармацыйных тэхналогій, дзе працуюць 32 прафесары і дактары навук, 65 дацэнтаў і кандыдатаў навук. На факультэце навучаецца каля 1500 студэнтаў і магістрантаў дзённага і завочнага аддзяленняў. За 60 гадоў з дня заснавання выпускнікі і супрацоўнікі мехмата БДУ абаранілі больш за 150 доктарскіх і больш за 400 кандыдацкіх дысертацый.

– Кожная кафедра ўнікальная. Прафесіяналізм прафесарска-­выкладчыцкага складу – наш здабытак, мы ганарымся гэтым, імкнёмся выкарыстоўваць патэнцыял у аду­кацыйным працэсе, навуковых даследаваннях. Напрыклад, на кафедры матэматычнай кібернетыкі працуюць 5 лаўрэатаў дзяржаўнай прэміі, заслужаны дзеяч навукі і 2 заслужаныя работнікі адукацыі, тут 8 дактароў навук – прафесараў. А на кафедры тэа­рэтычнай і прыкладной механікі, якая сваімі навуковымі даследаваннямі прыносіць прыбытак уні­версітэту, ёсць лабараторыя прыкладной механікі, дзе студэнты  могуць замацаваць на практыцы веды, атрыманыя ў аўды­торыях.

Адміністрацыя факультэта імк­нецца распрацоўваць навучальны план, дзе прадметы адпавядаюць тэндэнцыям індустрыі. У наш час вядзецца падрыхтоўка па 4 спецыяльнасцях: «матэматыка (па напрамках)»; «камп’ютарная матэматыка і сістэмны аналіз»; «матэматыка і інфармацыйныя тэхналогіі (па напрамках)»; «механіка і матэматычнае мадэляванне». Факуль­тэт рыхтуе матэматыкаў, сістэмных аналітыкаў, спецыялістаў па інфармацыйных тэхналогіях, канструктараў праграмна-апаратных сістэм, выкладчыкаў матэматыкі і інфарматыкі, матэматыкаў-эканамістаў, матэматыкаў-прыкладнікоў.

– Часцей абітурыенты выбіра­юць спецыяльнасць «матэматыка і інфармацыйныя тэхналогіі», а таксама «камп’ютарная матэматыка і сістэмны аналіз». Дарэчы, гэтыя спецыяльнасці ёсць толькі на мехмаце БДУ, больш у краіне та­кога няма, – адзначае Дзмітрый Георгіевіч.

Поле для практыкі – шырокае. Парк высокіх тэхналогій прадугледжвае ўдзел кампаній-рэ­зідэнтаў у падрыхтоўцы маладых спецыялістаў ва ўніверсітэтах у фармаце лабараторый. Прадстаўнікі IT-кампаній навучаюць студэнтаў навыкам, характэрным для іх скіраванасці. У падобных лабараторыях маладыя спецыялісты могуць праходзіць практыку, удзель­нічаць у праектах прадпрыемства пад кіраўніцтвам выкладчыка. Студэнты мехмата па­паўняюць свае веды ў лабараторыях EPAM Systems, EXADEL, HiQoSolutions, IBA Group, iTransition і Qulix Systems і іншых.

Акрамя гэтага кафедра тэарэ­тычнай і прыкладной механікі супрацоўнічае з «Беларуськаліем», дзе ў лабараторыі калійнага прадпрыемства студэнты могуць займацца геамеханікай, мадэляваннем прац у шахтах. А вытворца медыцынскіх імплантаў «Алцімед», НДІ траўматалогіі і артапедыі ўзаемадзейнічаюць з кафедрай бія- і нанамеханікі.

– Чым прыцягвае факультэт студэнтаў? – разважае дэкан. – З майго пункту гледжання, гэта спалучэнне фундаментальнай пад­рыхтоўкі і магчымасці выкарыс­тоўваць яе ў прыкладных даследаваннях, таму што такая коль­касць вядучых навукоўцаў дазваляе любому студэнту атрымаць першакласную адукацыю, якая стане падмуркам для далейшага развіцця. Мы спрабуем данесці да маладога пакалення, што матэматычныя метады выкарыстоўваюц­ца і ў эканоміцы, і ў інфарматыцы, і ў вытворчасці, і ў прыкладных даследаваннях.

Урачысты сход да 60-годдзя механіка-матэматычнага факультэта


Міжнароднае
супрацоўніцтва
У рамках міжнародных дамоў праводзяцца сумесныя навуковыя даследаванні, канферэнцыі і семінары, рэалізуюцца праграмы падрыхтоўкі спецыялістаў. Геагра­фія – ад Аўстраліі да Канады, ад Японіі да Вялікабрытаніі. За апошнія гады на факультэце дзейнічае некалькі асноўных дамоў аб суп­рацоўніцтве ў галіне навукі і аду­кацыі. Гэта Універсітэт Беластока (Польшча), Універсітэт Ота-фон-Герыке і Універсітэт імя Фрыдрыха Шылера (Германія), Універсітэт  Новага Пазара (Сербія), Універсітэт імя Паісія Хілендарскага  (Балгарыя), Універсітэт Мадэны і Рэджыа Эмілія (Італія), Далянскі ўніверсітэт (Кітай), Пермскі нацыянальны даследчы політэхнічны ўніверсітэт (Расія). Па дамове БДУ з Харбінскім універсітэтам навукі і тэхналогій на факультэце ажыц­цяўляецца навучанне кітайскіх магістрантаў і аспірантаў. У рамках дамовы з факультэтам матэматыкі Універсітэта Ота-фон-Герыке рэалізуецца сумесная праграма пад­рыхтоўкі магістраў па спецыялізацыі «Камп’ютарная матэматыка».

– Сумесныя праграмы прыно­сяць толькі карысць навучэнцам, – разважае Дзмітрый Георгіевіч. – Гэта досвед іншай ВНУ, краіны і культуры, гэта новыя веды. Выкладанне ў тым жа Універсітэце Ота-фон-Герыке Магдэбурга можа весціся і на нямецкай мове, і на   англійскай. Для таго, каб атры­маць дыплом першай ступені, трэба здаць іспыт па замежнай мове. Пасля такіх паездак студэнты часам змяняюць напрамак сваёй    навуковай дзейнасці, бо цяпер     больш цікавыя працы тыя, якія    ідуць на стыку дзвюх навук.

Студэнцкае жыццё
У студэнтаў мехмата ёсць магчымасці выявіць сябе на факультэце ў наступных моладзевых арганізацыях: студэнцкі саюз, савет старастаў, савет па якасці адукацыі, творчы саюз, прафсаюз і БРСМ. Кожны год увесну на факультэце прахо­дзяць дні мехмата. Гэтыя некалькі дзён насычаны рознымі інтэлек­туальнымі і спартыўна-забаўляль­нымі мерапрыемствамі. Іх часта   наведваюць і выпускнікі факультэта.

Са сцен мехмата выйшла шмат персон, якія сёння займаюць вядучыя пазіцыі ў сферы навукі і аду­кацыі, бізнесу і кіравання, эканомікі   і IT-сферы. Сярод іх такія асобы, як Сяргей Абламейка (акадэмік НАН РБ, рэктар БДУ, 2008–2017), Віктар Бабарыка (старшыня праўленя ААТ «Белгазпрамбанк»), Іван Гайшун (дырэктар Інстытута матэматыкі НАН РБ), Аляксандр Жук (рэктар БДПУ імя М. Танка), Міхаіл Жураўкоў (міністр адукацыі, 2014–2016), Віктар Корзюк (акадэмік НАН РБ), Аляксандр Машэнскі (генеральны дырэктар СП ТАА «Санта Імпэкс Брэст»), Уладзімір Платонаў (ака­дэмік НАН РБ), Ула­дзімір Сіротка (генеральны ды­рэктар ТАА «СОФТКЛУБ»), Сяргей Чы­жык (першы намеснік старшыні прэ­зідыума НАН РБ), Вячаслаў Янчэўскі (акадэмік НАН РБ) і іншыя.

Чым вылучаецца мехмат сярод іншых факультэтаў? Па словах дэкана, маюцца тры вялікія плюсы: унікальны набор спецыяльнасцяў, прафесарска-выкладчыцкі склад і атмасфера, якая спрыяе і вучобе, і працы. Па яго меркаванні, пачатак такой традыцыі паклаў Мікалай Юрчук, які двойчы быў дэканам.

Менавіта яго чалавечыя якасці – мудрасць, спагадлівасць – як стыль зносін прыжыліся на факультэце.

Планы і пажаданні

– Далей хочацца, каб мы змаглі знайсці магчымасці прыцягваць на працу на кафедры і ў лабараторыі крэатыўных, маладых і энергічных студэнтаў. Каб яны працягвалі сваю дзейнасць, якая прыносіць ім не толькі маральнае, але і матэры­яльнае задавальненне ў рамках нашага  факультэта і ўніверсітэта.
А ў якасці пажадання студэнтам прывяду словы Якава Радыны. Ён больш за 40 гадоў кі­раваў кафедрай функцыянальнага аналізу, якую фактычна і стварыў. Для яго адлік навучальных курсаў не за­кончыўся з атрыманнем ды­плома ­мехмата, як ён казаў, пра­вучыўся каля 50 курсаў. Кожны год браў ­новыя планкі, бо вучыцца можна ­ ўсё жыццё. Трэба студэнтам зна­-­хо­дзіць месца для сур’ёзнай вучобы, і гэта потым абавязкова спатрэбіцца ў будучыні, – адзначае дэкан мехмата.

 

Алена ЛЯЎШЭНЯ
Відэа:

 

print

Вам таксама можа спадабацца: